Dutel-Gisclon (604) Jacob (mini)
Land: Frankrijk
Fabrikant: (Dutel-) Gisclon
Plaats: Lille/Montereau
Model nummer/naam: 604 Jacob
Periode: Ca 1874-1895
Collectie nummer:-
Beschrijving
Kleine kleipijp met rechte, schuin oplopende manchet steel. Ketel in de vorm van het hoofd van een man met baard, tulband en snor. Links en rechts onder op de ketel de tekst ‘Jacob’.
Het versieringsmotief vind zijn oorsprong in Frankrijk en vrijwel alle 19e en 20e eeuwse pijpenmakers uit dat land maar ook uit België hebben een, vaak meerdere modellen in hun assortiment gehad. In Nederland werd er in 1916 door de firma P. van der Want-Ivora een volledig van gietklei gemaakte Jacob pijp op de markt gebracht (zie onderaan deze pagina), maar deze lijkt nooit erg succesvol te zijn geweest.
Jacob pijpen hebben in principe allemaal dezelfde vormgeving: een mannengezicht met snor, baard en tulband. Aan de linker- en rechterzijde onder de baard zijn de letters JACOB aangebracht, vaak met in hetzelfde tekstvlak de naam of initialen van de maker en een model- of vormnummer.
Zoals tabak en pijpen in Nederland vooral een (Noord-en Zuid) Amerikaans referentie kader hebben, is het in Frankrijk vooral de ‘Oriënt’. Tabak en roken wordt niet zozeer met indianen geassocieerd zoals in Nederland, maar vooral met wat we het huidige Turkije en Midden Oosten noemen. Vandaar dat toen in de 19e eeuw de figuraal versierde pijpen in Frankrijk een enorme ontwikkeling doormaakten, het oosterse versieringsthema in de vorm van een arabische (bebaarde) man met tulband enorm populair was. Dit vindt zijn uiting in het gegeven dat de grote (maar ook kleine) 19e eeuwse fabrikanten in Frankrijk allemaal meerdere modellen met ‘arabieren met tulband’ in hun assortiment hebben. De ‘Jacob’ pijp verwerd in Frankrijk al snel tot een begrip.
Pijpenmaker
De pijp heeft links op de manchet het vormnummer 604. Gemaakt door de Franse firma Dutel – Gisclon tussen circa 1874 en 1895.
Herkomst
Dit exemplaar maakte deel uit van een grotere groep kleipijpen die door Dutel-Gisclon gemaakt waren, daterend uit de periode circa 1860-1895. Aanwinst via een veiling in Parijs (2026).
Overig
Over het fenomeen ‘Jacob pijpen’ is een goed artikel beschikbaar uit 2010. (Duco – Amsterdam Pipe Museum).