Thema – Jacob pijpen

Over het fenomeen ‘Jacob pijpen’ is een goed artikel beschikbaar uit 2010. (Duco – Amsterdam Pipe Museum).

Jacob pijpen hebben in principe allemaal dezelfde vormgeving: een mannengezicht met snor, baard en tulband. Aan de linker- en rechterzijde onder de baard zijn de letters JACOB aangebracht, vaak met in hetzelfde tekstvlak de naam of initialen van de maker en een model- of vormnummer.

Het versieringsmotief vind zijn oorsprong in Frankrijk en vrijwel alle 19e en 20e eeuwse pijpenmakers uit dat land maar ook uit Belgie hebben een, vaak meerdere modellen in hun assortiment gehad. In Nederland werd er in 1916 door de firma P. van der Want-Ivora een volledig van gietklei gemaakte Jacob pijp op de markt gebracht (zie onderaan deze pagina), maar deze lijkt nooit erg succesvol te zijn geweest. Dit was door Goedewaagen de aanleiding om een holwandige, baronite gietpijp uit te brengen gebaseerd op het Abraham model dat zij reeds in gekaste vorm in het assortiment had. Deze gegoten Abraham is tussen ca 1920 en 1960 in verschillende versies gemaakt (ref APM).

In Nederland werden door de firma A.J. Vasterman, groothandel in rokersbenodigheden vooral houten pijpen verkocht onder eigen merk, maar ook kleipijpen waaronder ook 11 verschillende modellen Jacob pijpen zoals uit de catalogus van 1913-1914 blijkt. Deze pijpen werden zoals de catalogus aangeeft uit Frankrijk en Duitsland betrokken.

Hieronder twee pagina’s uit catalogi van de tabaksartikelen groothandel G. Bessard – Pignol uit de Franse plaats Clermont Ferrand uit het 4e kwart van 1892 en uit 1894.

Er zijn diverse kleipijpen afgebeeld die door de firma geleverd worden, de meeste in verschillende maten en enkele ook in rijk geëmailleerde uitvoeringen blijkens de tekst ’emaillées riches’. De pijpen zijn met de nodige artistieke vrijheid afgebeeld maar het lijken vooral modellen van de firma Gambier en ook Bonnaud.

Jacob pijpen van verschillende Franse fabrikanten

Gambier (Givet)

Jacob, tête grande nummer 948 door de firma Gambier in Givet

Jacob, tête moyenne nummer 998 door de firma Gambier in Givet

Jacob, tête très petite nummer 1008 door de firma Gambier in Givet

Jacob, tête très petite door de firma Gambier in Givet. Deze variant heeft geen vormnummer.

Jacob, tête petite nummer 1008B door de firma Gambier in Givet

Jacob, tête petite nummer 1008B door de firma Gambier in Givet. Deze variant heeft geen vormnummer.

Jacob, met vaste, gekromde steel, uit de serie ‘Fantaisies Extra’, nummer 3 door de firma Gambier in Givet

Jacob met vaste, rechte steel, uit de serie ‘Fantaisies Extra’, nummer 9 door de firma Gambier in Givet

Noël (Gambier) – Lyon (Givet)

C’est Moi Jacob, gevonden in Givet, gemerkt Noël-Lyon door Gambier.

Scroll naar boven